Kültür SanatManşet

Tarih sular altında

Bahar Uygur-

Orta Çağ’da Lüzinyanlar döneminde yapılan kent mirası olarak değerlendirilen 2 bin 300 yıllık Gazimağusa Surları son günlerde biriken yağmur suları ile gündemden düşmüyor.

Gazimağusa Belediyesi’nin 2014 yılında başlayıp 2018 yılında tamamladığı Hendek Düzenleme Projesi kapsamında yapmış olduğu değişiklikler sonrası kış aylarında yağan yağmurdan dolayı hendekte biriken yağmur suyu, Gazimağusalı vatandaşlar tarafından tepki ile karşılandı.

Görüşüne başvurduğumuz uzmanlar ise hendekte daha önce de su biriktiğini ancak projeden önce hendekte bulunan ağaç ve bitki örtüsünün bu suyu absorbe ettiğini belirtti. Belediye Başkanı İsmail Arter ise bu projeyi Anıtlar Yüksek Kurlunun izin verdiği sınırlar içinde yaptığını söyledi ve hendek ile ilgili uzmanlarla çalışmaya hazır olduğunu da sözlerine ekledi.

TÜMER: OKALİPTUS AĞAÇLARININ KESİLMESİ SU BİRİKMESİNİ ARTTIRDI
Restorasyon Uzmanı Ege Uluca Tümer, İngilizlerin su birikintisini önlemek için ektiği okaliptus ağaçlarının kesilmesinden kaynaklı su birikintisinin arttığını ifade etti.

Suyun her zaman tarihi yapılara zarar verdiğini belirten Restorasyon Uzmanı Prof. Ege Uluca Tümer, İngiliz dönemine kadar hendeğin su dolduğunu ve bataklık olduğunu ancak İngilizlerin okaliptüs ağacı ekmesiyle bu sorunun çözüldüğünü söyledi. Tümer, hendekte yapılan düzenlemede makiler ve küçük ağaçların kesilmesinden dolayı suyun toplanmasının arttığını ifade etti. Yapılan düzenlemede drenajın eksik kaldığını ifade eden Profesör Tümer, suyun denize doğru pompalanması gerektiğini söyledi. Tümer, yapılacak ağaçlandırmanın da faydası olabileceğini sözlerine ekledi. Öte yandan Tümer, Canbulat kapısı ile MTG Liman surlarının daha fazla tehlikede olduğunu ve biran önce taşocağı sorununun çözülüp bu surların restore edilmesi gerektiğinin altını çizdi.

KUYUCU: BİTKİ ÖRTÜSÜ VE KAMIŞLIK YOK EDİLDİ
Çevre Eğitim ve Yönetimi Uzmanı Asuman Kuyucu, Hendekte biriken yağmur sularının normal olduğunu ve biriken sudan mutlu olduğunu söyledi. Kuyucu, proje öncesi hendekte bulunan kamışlığın suyu tuttuğunu ve oraya su içmeye gelen kuşlar olduğunu ifade etti. Kendisinin yıllardır hendekte yürüyüş ve kuş gözlemi yaptığını belirten Kuyucu, daha önce de hendekte su biriktiğini ancak bitki örtüsü ve kamışlıkların bu suyu tuttuğunu dile getirdi. Hendek projesi yapılırken hendekte bulunan tüm bitki örtüsünün yok edildiği, bitki örtüsü tıraşlanırken muhtemelen bir miktar toprağın da alındığı, belki de geçirimsiz tabakanın yüzeye çıktığını ve yağmurun muhtemelen bu sene Mağusa’ya daha sık ve fazla yağmasının da etkisiyle hendekte bu şekilde su biriktiğini söyledi. Asuman Kuyucu, çim ekip fıskiye ile sulanacağına doğal yapısını bozmadan bir proje yapılabileceğini ifade ederek bir öbek kamışlık bırakıp oraya kuşların da gelmesinin sağlanabileceğini dile getirdi. Kuyucu, izolasyon ve restore edilirse hendeğin bu kadar su dolmayacağını da sözlerine ekledi. Proje başlamadan önce Gazimağusa Belediyesi ile görüşüp görüşlerini anlattığını ifade eden Kuyucu, ne yazık ki anlattıklarının önemsenmediğini belirtti. Kuyucu, Gazimağusa Belediyesi’nin doğacı, turizmci, tarihçi, tarihi eser uzmanı gibi uzmanlarla ve eski Gazimağusalılar ile bu projeyi gerçekleştirmiş olsaydı bu şekilde üstüne gidilemeyeceğini de söyledi. Hendekteki bitki örtüsünün yeşil iken değil kuruduktan sonra temizlenmesi gerektiğini ve bilinçli ve düzenli bir şekilde temizlenmesi gerektiğine vurgu yapan Kuyucu, bitki örtüsünün hepsinin tıraşlanmasının kolay bir yöntem olduğunu söyledi. Hendeğin bir eski eser olduğunu ancak yüzyıllarca doğaya bırakıldıktan sonra burada bir flora fauna oluştuğunu bu dokunun da eski esere zarar vermeyecek şekilde korunmasının bir yolunu bulmak gerekliliği olduğunu sözlerine ekledi. Kuyucu, üç beş gün sonra güneşin de etkisiyle buharlaşacak su için fırtına koparmanın çok da anlamlı bir tepki olmadığını, birçok ülkede yağmur suyunun karada tutulması için geçirimli asfalt gibi birçok önlem alınırken bizim biriken yağmur suyuna tepkimizin bu şekilde olmasının araştırılmaya değer olduğunu söyledi.

ARTER: BELEDİYE TEK BAŞINA KARAR VERMEDİ
Hendekte biriken sudan dolayı hedef alındığını ifade eden Gazimağusa Belediye Başkanı İsmail Arter konuyla ilgili kamuoyuna açıklama yaptı: ‘Hendekteki doğal yapının bozulmaması esas hedef olarak alınmış, derin kazı yapılmasına izin verilmemiştir. Gazimağusa Belediyesi Hendeğin daha önceki yapısını değiştirecek herhangi bir altyapı çalışması yapmamıştır. Anıtlar Yüksek Kurulu’nun çizdiği sınırlar içinde kalmıştır ve kendi inisiyatifi ile tek başına karar alıp uygulamamıştır.’

Arter, proje kapsamında, mevcut yürüyüş yolu iyileştirilmesi, sur duvarlarının ve yürüyüş yolunun aydınlatılması, kent mobilyalarının yerleştirilmesi işleri yapıldığını ifade etti.

Arter açıklamasına maddeler halinde devam etti:

“1. Doğal yapısı itibarıyla hendeğe düşen yağmur suları, yıllardan beri hendek alanı içerisinde topraktan emilmekte ve Canbulat Burcu yakınındaki ve Şehit Tabya yakınındaki Yeni Kapı girişlerinde drenaj kanallarından denize ulaşmaktadır.
2. Eski yıllardan kalma bu drenaj kanalları dış çevre yollarından hendeğe girecek suları önlemek amacı ile yapılmıştı.
3. Zaman zaman dışarıdan gelen yağmur sularının beraberinde taşıdığı çeşitli çöp ve atıklar bu drenaj giderlerinin ağız kısmında tıkanıklıklara sebep olduğu için belediye ekipleri tarafından rutin olarak bakım ve temizlik çalışmaları yapılmaktadır.
4. Bu proje kapsamında Canbulat ve Yeni kapı noktalarındaki hendek girişlerine ilave yağmur suyu ızgaraları yapılmış ve yine denize ulaşan drenaj kanallarına bağlantıları yapılmıştır.
Ancak hendek alanının sit alanı olması nedeniyle hendek içerisinde herhangi bir yeni kanal açılmasına izin verilmemektedir. Bu durumda, sadece dıştan gelecek suların kontrol altına alınmasına çalışılmaktadır.
5. Bilindiği üzere Erdoğan Acar Caddesi, Çifte Mazgallar (Martinengo Burcu) mevkiinden itibaren Yeni Kapı istikametine doğru yokuş aşağı inmektedir ve bu bölgeye düşen yağmur sularını da beraberinde hendeğin girişine doğru taşınmaktadır. Bunun yanında Suriçi Mahallesine düşen bir miktar yağmur suyu da Yeni kapıdan dışarıya çıkarak yine hendeğin girişine yönelmektedir.
6. Rutin olarak yapılan tüm bakım ve temizlik çalışmalarına rağmen, sağanak şeklinde yağan yağmurun miktarına ve süresine bağlı olarak zaman zaman sözü geçen drenaj kanalları girişinde tıkanıklık oluşmaktadır.”

İsmail Arter, konu hakkında ve hendekle ilgili hiçbir bilgisi ve donanımı olmayan kişiler tarafından eleştirileri kabul etmeyeceklerini ve kente ve hendeğe saygı duyan ve konu ile ilgili bilgi sahibi tüm kurum, kuruluş ve uzmanlarla çalışmaya hazır olduklarını belirtti. Arter, yetkili konumdaki Anıtlar Yüksek Kurulu ve Eski Eserler Dairesi’ni Hendek Projesi sürecinde olduğu gibi konuya müdahil olmaya ve açıklama yapmaya davet etti.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı